در حالی که تصور می‌شود نزدیکی به اقیانوس باید به رطوبت و بارندگی منجر شود، برخی از خشک‌ترین بیابان‌های جهان درست در کنار دریا قرار دارند؛ پدیده‌ای که دانشمندان آن را نتیجه تعامل پیچیده جریان‌های هوا و جغرافیای زمین می‌دانند.

به گزارش همشهری آنلاین، به نقل از عصر ایران: دیوید کرامر، هیدرولوژیست دانشگاه نوادا، لاس‌وگاس، سه عامل اصلی را برای وضعیت آب‌وهوای بیابان در کنار منابع آبی عظیم مانند اقیانوس مطرح می‌کند. این عوامل شامل حرکت عمودی و افقی هوا، و همچنین تاثیر رشته‌کوه‌ها بر رطوبت هوا هستند که در مجموع منجر به ایجاد خشکی شدید در این مناطق می‌شوند.

عوامل کلیدی در تشکیل بیابان‌های ساحلی

نزدیک خط استوا، تابش مستقیم خورشید هوا را گرم کرده و باعث صعود آن می‌شود. این هوای گرم رطوبت خود را به شکل باران تخلیه می‌کند و مناطق استوایی را به جنگل‌های سرسبز تبدیل می‌سازد. اما همین هوای صعودی به سمت عرض‌های جغرافیایی ۲۰ تا ۴۰ درجه شمالی و جنوبی گسترش یافته و با فرونشست خود، مانع از تشکیل ابرها می‌شود. این فرآیند دلیل اصلی وجود بیابان‌های گسترده‌ای مانند صحرا و کالاهاری در کمربندهای جنب‌مداری است.

جریان‌های افقی هوا نیز نقش مهمی دارند. بادهای تجاری نزدیک استوا از شرق به غرب می‌وزند و رطوبت خود را عمدتا در سواحل شرقی قاره‌ها از دست می‌دهند و غرب را خشک نگه می‌دارند؛ مانند بیابان نامیب که باران در کوهستان‌های شرقی آن می‌بارد. علاوه بر این، جریان‌های سرد اقیانوسی باعث می‌شوند هوایی که روی آن‌ها حرکت می‌کند، سرد و پایدار شده و توانایی خود را برای صعود و تشکیل ابر از دست بدهد. این شرایط اغلب به ایجاد محیط‌های مه‌آلود در بخش‌های غربی این بیابان‌های ساحلی منجر می‌شود.

رشته‌کوه‌ها نیز با پدیده سایه باران به خشکی این بیابان‌ها کمک می‌کنند. هوای مرطوب هنگام عبور از کوهستان، سرد شده و رطوبت خود را در دامنه رو به باد به‌صورت باران تخلیه می‌کند. وقتی این هوا از دامنه پشت به باد سرازیر می‌شود، بیشتر رطوبت خود را از دست داده و منطقه‌ای خشک ایجاد می‌کند. برای نمونه، در آمریکای جنوبی، بادهای مرطوب از شرق بر آمازون باران می‌بارند و سپس به رشته‌کوه‌های آند می‌رسند. آند با گرفتن رطوبت بیشتر، سواحل غربی شیلی و بیابان آتاکاما را به‌شدت خشک می‌کند.

ویژگی‌های منحصربه‌فرد بیابان‌های کنار اقیانوس

این عوامل جغرافیایی و اقلیمی، بیابان‌های ساحلی را از سایر بیابان‌ها متمایز می‌کند. آن‌ها معمولا دارای آب‌وهوای خنک‌تر و پایدارتری نسبت به بیابان‌های داخلی هستند و میزبان گیاهان و حیواناتی‌اند که ویژگی‌های خاصی برای جمع‌آوری رطوبت، مانند سوسک‌های بیابان نامیب که با روشی خاص مه را جمع می‌کنند، تکامل داده‌اند.

بیابان‌های قطبی: خشکی در سرمای شدید

تشکیل بیابان‌های قطبی، مانند بیشتر مناطق قطب جنوب و شمالی، نیز تحت تاثیر بسیاری از همین عوامل است. دمای بسیار پایین هوا باعث می‌شود که توانایی هوا برای نگهداری رطوبت به حداقل برسد. برای مثال، در قطب جنوب، بادهای شدید و جریان‌های اقیانوسی حول قاره، مانع از نفوذ سامانه‌های جوی حاوی رطوبت به داخل قاره می‌شوند و به خشکی فوق‌العاده آن کمک می‌کنند.

کد خبر 1047199

• کشف سنگ‌نوشته رازآلود در نینوا؛ پیام تازه‌ای از قلب امپراتوری آشور | عکس

• چرا کنار اقیانوس بیابان شکل می‌گیرد؟

• شهرهای مرموز جاده ابریشم پس از ۱۰۰۰ سال | کلان‌شهرهایی در ارتفاعی باورنکردنی ۷۲۰۰ پایی

• راز جذابیت مصر پس از ۵۰ سال | از اهرام تا دریای سرخ در عصر جدید

• گروسی برای ایران نسخه جدید پیچید؛ بازرسی‌های سخت‌گیرانه باید بازگردد | صرف اعلام نیت کافی نیست!

• در مذاکرات هرچه توانستیم گرفتیم و چیزی ندادیم | برخی از این روایت پیروزی، روایت شکست می‌سازند

• بازی ایران و مصر ساعت کاری ادارات را تغییر داد؛ آغاز فعالیت در این ۱۰ استان با تأخیر

• درهای تاسیسات هسته‌ای ایران چه زمانی برای بازرسان آژانس باز می‌شود؟

• کوچک‌های حاشیه‌نشین جایی پای میز ندارند و حیات استراتژیکشان وامدار سقف تحمل تهران است

• عمان به اروپا اعلام کرد عبور از تنگه هرمز رایگان نخواهد بود

• ۲۲ خدمه نفتکش ایرانی توقیف شده توسط آمریکا به ایران تحویل شدند + عکس

• توضیحات محسن رضایی درباره وضعیت جسمانی آیت الله مجتبی خامنه ای | اگر آمریکا و اسرائیل جنگ جدیدی آغاز کنند تلفات وسیع خواهند داد

• فوری | شانس صعود ایران؛ یک نتیجه از این سه بازی باید به نفع ما باشد

• ایران ۱- مصر ۱؛ VAR جشن صعود ایران را عقب انداخت | یوزهای شجاع در آستانه تاریخ‌سازی

• تصویری از اشتباه وحشتناک بیرانوند و گل مصر

• حرکات عجیب قلعه‌نویی کنار زمین+ ویدیو | بازیکنان متوجه منظورش شدند؟

• لحظه بهت طارمی از ضربه رضاییان و گل ایران + عکس

• کشف شگفت‌انگیز دانشمندان: انسان‌ها با این حیوان مثل هم می‌خندند | خنده فقط مخصوص انسان نیست

• وقتی پدر موشکی ایران امام جماعت می‌شود؛ ببینید | روایت عکسی از محل تست موتور «قائم»

• گلباران عراق توسط سنگال و به ضرر ایران | خط و نشان فرانسه با تحقیر نروژ

• گل اول ایران برابر مصر؛ باز هم رضاییان+ ویدیو

• کشف اسرار آسمان‌های بی‌باران و خشک‌ترین نقاط زمین