محسن قنبریان با تشریح پنج تله‌ی تحلیلی در فرآیند پایان جنگ‌ها تأکید کرد: پایان مخاصمه لزوماً در میز مذاکره و با امضای سند رقم نمی‌خورد، بلکه می‌تواند برآیند تحولات مختلف باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، محسن قنبریان، استاد حوزه و دانشگاه، در سخنرانی ای با اشاره به خطاهای رایج در تحلیل فرآیند پایان جنگ‌ها تأکید کرد: یکی از رایج‌ترین اشتباهات در تحلیل مناسبات بین‌الملل، این تصور است که «پایان‌بندی» هر جنگی، الزاماً در قالب یک توافق رسمی یا میز مذاکره محقق می‌شود؛ گویی هیچ مسیر دیگری برای خاتمه دادن به یک درگیری وجود ندارد. این نگاه تک‌بعدی، سیاست‌گذاری را در دام پنج تله‌ی تحلیلی گرفتار می‌کند که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند ظرفیت‌های واقعی یک کشور برای مدیریت و پایان دادن به جنگ را به‌شدت محدود کند.

به گفته این پژوهشگر مسائل استراتژیک، نخستین تله، «خلط میان جنگ دائمی با استکبار و پایان عملیات‌های نظامی» است. پایان یافتن یک عملیات یا درگیری مسلحانه، لزوماً به معنای پایان همه‌ی تقابل‌های راهبردی نیست، اما می‌تواند یک مرحله‌ی عینی و واقعی از نزاع را خاتمه دهد و این خود یک دستاورد مهم محسوب می‌شود. تله‌ی دوم، تصورِ «پایان‌بندیِ الزاماً دیپلماتیک» است؛ در حالی که در بسیاری از موارد، سرنوشت یک درگیری اساساً در میدان نبرد رقم می‌خورد. اگر فشار نظامی، محاصره یا مقاومت در میدان، معادله‌ای را تغییر دهد، همان نتیجه‌ی عملی، خود به‌تنهایی می‌تواند پایان‌بخش آن بحران باشد، حتی اگر بیانیه‌ای صادر نشود.

قنبریان سومین خطای تحلیلی را «تقلیل دیپلماسی به مذاکره‌ی مستقیم» دانست و تصریح کرد: دیپلماسی در معنای واقعی، جعبه‌ابزاری گسترده از اقدامات است؛ از ایجاد و شکستن ائتلاف‌ها و رایزنی‌های منطقه‌ای گرفته تا دیپلماسی عمومی و استفاده از ظرفیت همسایگان. مذاکره تنها یکی از ابزارهای این مجموعه است، نه تمامِ آن. وقتی دامنه‌ی دیپلماسی را به میز مذاکره محدود کنیم، ابتکار عمل و مانور سیاست خارجی به‌شدت کاهش می‌یابد.

این استاد دانشگاه در ادامه، چهارمین تله را «محدود کردن مذاکره به طرف متخاصم اصلی» برشمرد و افزود: در مسائل پیچیده‌ی بین‌المللی، بازیگران و مسیرهای متعددی وجود دارد. بخشی از مطالبات را می‌توان از طریق مذاکره با قدرت‌های تأثیرگذار، استفاده از سازمان‌های منطقه‌ای یا شکل‌دادن به گفت‌وگوهای موازی با کشورهای همسایه پیگیری کرد. چنین رویکردی نه‌تنها دست سیاست‌گذار را بازتر می‌کند، بلکه هزینه‌ی امتیازدهی در برابر دشمن اصلی را نیز کاهش می‌دهد.

قنبریان پنجمین و آخرین تله‌ی تحلیلی را «منحصر دانستن حل مسئله‌ی تحریم‌ها به مسیر مذاکره‌ی مستقیم با آمریکا» عنوان کرد و یادآور شد: راهبرد کلان در این حوزه، «خنثی‌سازی اثر تحریم‌ها» است و دور زدن آن‌ها تنها یک تاکتیک در دل این راهبرد بزرگ‌تر محسوب می‌شود. اگر با فعال‌سازی شبکه‌های اقتصادی، گشایش مسیرهای تجاری جدید و تعمیق همکاری‌های منطقه‌ای، اثرات مخرب تحریم‌ها کاهش یابد، بخشی از مسئله عملاً حل شده است؛ حتی اگر توافق رسمی و بزرگی با طرف مقابل امضا نشود.

وی در انتهای این تحلیل خاطرنشان کرد: پایان‌بندی یک جنگ یا بحران، الزاماً یک لحظه‌ی واحد و یک سند امضاشده نیست؛ بلکه می‌تواند فرآیندی تدریجی و مرکب از تحولات میدانی، دیپلماتیک و اقتصادی باشد که به‌تدریج گره‌ی یک مخاصمه را باز می‌کند. شناخت این تله‌های تحلیلی که ذهنیت را به یک مسیر محدود می‌کنند، نخستین و ضروری‌ترین گام برای بهره‌گیری از همه‌ی ظرفیت‌های واقعی در مدیریت و پایان‌بخشی به بحران‌هاست.

کد مطلب 6838356 سیده فاطمه سادات کیایی

• برجام و تله کنترل ذهن؛ درس‌هایی برای جلوگیری از سیاست‌گذاری احساسی

• بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان؛ تردید غرب و نگرانی منطقه‌ای

• بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌ها/ گاردین: زور ترامپ به هیچ کجا نرسید

• سهمیه وام‌های قرض‌الحسنه مسکن (ودیعه، خرید و ساخت) ابلاغ شد

• واردات کالا از عراق به ایران برای نخستین‌بار فعال شد

• آغاز روکش‌آسفالت کمربندی سمنان با ۷۶۷میلیارد ریال اعتبار

• خضریان: زمان به ضرر آمریکا و ترامپ در حال سپری شدن است

• چهره‌های شعر آئینی در لرستان تکریم می‌شوند

• جان فدایان ایران

• ۵۴ هزار گونه زیستی در ایران شناسایی شده است

• بحران استراتژیک جدید برای رژیم صهیونیستی

• اجرای ۲۲ طرح آماری، سرشماری ثبتی مبنا و تحول اطلاعات مکانی در سال ۱۴۰۵

• مدیرعامل آبفای منطقه یک:کاهش ۲۵ لیتری سرانه مصرف آب با مشارکت شهروندان

• ترامپ: موضوع ایران به‌زودی پایان می‌یابد

• مبینا نعمت زاده حذف شد

• پروازهای فرودگاه اهواز رسما از سوم خرداد از سر گرفته می‌شود

• پشت پرده تجویز بی‌رویه سرُم؛ پای پول در میان است؟!

• جزئیاتی از استعفای مدیر مرکز اطلاعات ملی آمریکا

• رایگان شدن مترو می‌تواند تهران را نجات دهد؟

• دستیار: امتحانات خرداد در تمام مدارس گیلان غیرحضوری شد

• افشاگری‌های تکان‌دهنده؛ تجاوز نظامیان صهیونیست به فعالان بین‌المللی

• ایران اتهام حمله پهپادی به نیروگاه باراکه امارات را رد کرد

• یک استعفای جنجالی دیگر؛ مواضع گذشته گابارد علیه دولت ترامپ

• 

  روزنامه‌های ورزشی شنبه دوم خرداد ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های اقتصادی شنبه دوم خرداد ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های صبح شنبه دوم خرداد ۱۴۰۵

• نمایندگی بوش در تهران
• بهترین جراح بینی
• آموزشگاه زبان ملل
• قیمت و خرید سمعک نامرئی
• مهرینو
• تهران تایمز
• روزنامه آگاه