اینطور که محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفته در بسیاری از استان‌های کشور، به صورت غیرقانونی خشاش کشت شده و بر اساس گزارش‌های دریافتی، میزان آن بسیار بالاست. مثلا در یک استانی قبلا برنج می‌کاشتند اما امروز به کاشت خشخاش روی آوردند که البته کشف شده است.

به گزارش همشهری ‌آنلاین اگرچه ایده «کشت مدیریت ‌شده خشخاش برای مصارف دارویی» چند سالی است که در حوزه درمان مطرح شده، ‌ اما قدر مسلم پیامک‌های هشدار آمیز پلیس نشان می‌دهد کشت خشخاش از نظر قانون جرم است و از سوی دیگر، برنج هم یکی از استراتژیک‌ترین محصولات کشاورزی در ایران است و کشت محصولات زودبازده و سودآوری با هر نیتی نباید این محصول و امنیت غذایی کشور را به خطر بیندازد.
در ۱۸ استان برنج کشت می‌شود؛ مازندران، گیلان، گلستان، فارس، لرستان، مرکزی، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، قزوین، زنجان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه و کردستان، اردبیل، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی.

روند افزایش کشت خشخاش

افزایش هزینه‌های شالیکاری، رکود بازار برنج، واردات برنج خارجی و کاهش درآمد برنج‌کاران موضوع تازه‌ای نیست، اما ماجرا از آنجا تامل‌برانگیز است که گفته می‌شود برخی برنج‌کاران به کشت این محصول روی آورده‌اند. عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس درباره اظهار نظر چالش برانگیز روزهای اخیر خود به همشهری آنلاین می‌گوید: «اگرچه در برخی استان‌ها از جمله خراسان شمالی و سیستان و بلوچستان کاهش سطح زیر کشت خشخاش مشاهده شده، اما در تعدادی دیگر از استان‌ها روند افزایشی نگران‌کننده‌ای وجود دارد و در برخی مناطق کشاورزان به جای محصولات همیشگی به کشت این محصول روی آورده‌اند. مثلا در استانی که قبلا کشاورزان در آن برنج می‌کاشتند، حالا خشخاش می‌کارند و البته آن هم کشف شده‌است.»
محمد جمالیان بدون اشاره به نام استان‌های مورد نظرش تاکید کرد که به هر حال کشت خشخاش در کشور ممنوع است و افزود: «البته صنعت داروسازی به این ماده نیاز دارد. ما می‌گوییم اگر لایحه "صدور مجوز کشت مدیریت شده خشخاش" تدوین و تصویب شود، مسئله کشت غیر قانونی حل می‌شود. سطح زیر کشت خشخاش که در سال ۱۴۰۲ حدود ۹۳۴۵ هکتار بود، در سال ۱۴۰۴ با رشدی ۳.۵ برابری به حدود ۳۲ هزار و ۷۰۰ هکتار رسید؛ یعنی افزایشی نزدیک به ۲۳ هزار و ۳۶۳ هکتار.»
محمد ترحمی، مدیرکل امور حقوقی و مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر با رد آمار افزایش ۲۵۰ درصدی سطح زیر کشت خشخاش در کشور می‌گوید که آمارهای منتشر شده مربوط به میزان اراضی کشف و امحا شده است و ارتباطی با افزایش سطح زیر کشت ندارد. به گفته او، ۳۲ هزار هکتار از مزارع غیرمجاز در سال زراعی گذشته شناسایی و امحا شده که نشان‌دهنده افزایش عملکرد دستگاه‌های مقابله‌ای است، نه رشد کشت خشخاش.

شمالی‌ها تکذیب می‌کنند

مازندران و گیلان استان‌های اصلی کشت برنج هستند؛ بیش از ۲۳۸ هزار هکتار از مزارع مازندران و ۲۱۸ هزار هکتار در گیلان شالیزار است. رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران در پاسخ به موضوع رونق کشت خشخاش به جای برنج به همشهری می‌گوید: «این خبر صحت ندارد.»
اسدالله تیموری ادامه می‌دهد: «نیروهای معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی با مشارکت نیروی انتظامی و به صورت مستمر شالیزارها را رصد می‌کنند. گزارش‌های منطقه‌ای و پهنه‌ای دقیقی داریم و اگر هر تخلفی در شالیزار رخ دهد، پیگیری می‌کنیم.»
تیموری در پاسخ به اینکه آیا تا به حال موردی مبنی بر کشت خشخاش در شالیزار گزارش شده است، می‌گوید: «گاهی در زمانی که برداشت برنج به پایان می‌رسد، یکی دو مورد گزارش به ما می‌رسد که برخورد قانونی می‌شود ولی تاکید می‌کنم که طبق پایش دقیق و طبق دستور وزارت کشاورزی در سال‌های اخیر، فرصتی به قانون‌شکنان برای کشت خشخاش داده نشده است.»
او افزایش قیمت برنج در دو سال اخیر را نیز انگیزه‌ای برای ادامه کار برنج‌کاران می‌داند و ادامه ‌می‌دهد: «سال ۱۴۰۴ بعد از برداشت تقریبا افزایش قیمت خوبی داشتیم. امسال هم با مازاد تولید مواجه‌ خواهیم بود که نویدبخش است.»
علی بابایی، نماینده ساری هم درباره این ماجرا به همشهری می‌گوید: «نه تنها من به هیچ موردی برخورد نکردم، بلکه اولین بار است که چنین چیزی را می‌شنوم. شالیکاران با تمام قوت مشغول کشت و کار برنج هستند.»
صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان نیز چنین شائبه‌ای را رد می‌کند و به همشهری می‌گوید: «واقعا چنین موضوعی در گیلان نداریم و اگر موردی بود حتما به گوش ما می‌رسید.»
با وجود اینکه مسئولان استان‌های شمالی به صورت جدی کشت خشخاش را تکذیب می‌کنند، اما خبرهایی از شناسایی و امحا مزارع خشخاش در استان‌های غربی، جنوبی و شرقی کشور از خوزستان و کرمانشاه گرفته تا فارس و خراسان جنوبی منتشر می‌شود.
پشت پرده افزایش کشت غیرقانونی، عوامل اقتصادی و اجتماعی از جمله سودآوری بالا، مشکلات معیشتی برخی کشاورزان، خشکسالی، افزایش هزینه‌های تولید و کاهش صرفه اقتصادی برخی محصولات سنتی است که زمینه گرایش به کشت‌های غیرمجاز را فراهم می‌کند.

امنیت غذایی در اولویت است

با بررسی و روشن شدن وضعیت کشت خشخاش در استان‌های شمالی و حفظ شالیزارها برای برنج‌کاری، نگاه‌ها بیشتر به سمت استان‌های غربی و دیگر استان‌هایی که در کشت برنج دستی دارند، می‌چرخد. رئیس جهاد کشاورزی لرستان متولی اصلی نظارت بر کشت خشخاش را نیروی انتظامی نهاد جهاد کشاورزی استان را به عنوان همکار می‌داند که از اراضی کشاورزی و باغات محافظت می‌کند.
نامدار صیادی به همشهری می‌گوید: «زمین‌های کشاورزی استان برای کشت‌های استراتژیک مثل برنج، گندم، جو و دانه‌های روغنی برای تامین سفره مردم است. وظیفه ما در این حد است که کشت‌های ممنوعه را با مشخصات کامل قطعه زمین شناسایی کنیم و به دادستانی تحویل دهیم.»
او تاکید می‌کند که در تمام محدوده لرستان نیروهای جهاد کشاورزی بر کشت ممنوعه خشخاش نظارت دارند. با این حال این پرسش بار دیگر مطرح می‌شود که در برابر رغبت کشاورزان به کشت محصولی کم هزینه‌تر و کم آب‌بر با درآمد بیشتر اما ممنوعه از نظر قانون، چه فکری شده‌است؟ صیادی از کشت‌های جایگزین که درآمد بالایی دارد، خبر می‌دهد و می‌گوید: «برای کشاورزان علاقه‌مند جلسات آموزشی کشت‌های موسیر و زعفران و همچنین جشنواره‌هایی برگزار می‌شود. در نهایت امنیت غذایی مردم برای ما اولویت است و با کشت ممنوعه به شدت برخورد می‌کنیم.»
رئیس جهاد کشاورزی کردستان معتقد است در این استان خشخاش کشت نمی‌شود و به همشهری می‌گوید: «کردستان یک استان پاک از نظر کشت این گیاه ممنوعه است. کشاورزان و مردم کردستان به هیچ عنوان تمایلی برای کشت این گیاه ندارند.»
سعدی نقشبندی تاکید می‌کند برای پیگیری این موضوع باید سراغ استان‌های دیگر رفت. با وجود این تکذیب، اما ۲۱ خرداد امسال بود که سرهنگ کارآگاه عطا نادری، فرمانده انتظامی شهرستان مریوان خبر داد که در راستای برخورد با عاملان کشت و توزیع مواد مخدر، شناسایی مزارع کشت غیرمجاز و دستگیری متخلفان۱۲۵۰ بوته خشخاش کشف و معدوم شد.

شالیزارها تامین کننده محصول استراتژیک هستند

سخنگوی کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی با تاکید بر اینکه برنج یکی از کالاهای اساسی و استراتژیک در کشور ماست و بخش عمده‌ای از برنج تولید داخل کشور امنیت غذایی ما را تامین می‌کند، به همشهری آنلاین می گوید: «هر نوع کشت غیر از برنج در شالیزارهای شمال که کشاورزان را به سمت آن سوق بدهد، به طور مستقیم امنیت غذایی شهروندان را تهدید می‌کند که به هیچ وجه اقدام درستی نیست.»
سمیه رفیعی، وزارت جهاد کشاورزی را به عنوان دستگاه متولی امنیت غذایی کشور می‌داند که حتما باید برای این موضوع و کشت‌های جایگزین برنامه دقیق و مدونی داشته باشد. او ادامه می‌دهد: «از سوی دیگر اگر کشاورزان یا برنج‌کاران از دستمزد یا وضعیت کم‌آبی یا هر موضوع مرتبط دیگری گلایه‌مند هستند، باید از سوی دولت و وزارت جهاد کشاورزی پیگیری شود. برنج هم مانند گندم یک کالای استراتژیک و اولویت دار برای کشت در داخل کشور است و هر کشت جایگزین یا موانعی که تولید آن را به خطر اندازد، هیچ توجیهی ندارد.»

کد خبر 1046123

• در نخستین روز تابستان بارش‌های پراکنده داریم | تهران به ۳۹درجه رسیده است

• نماینده مجلس: برخی از برنج‌کارانی به کاشت خشاش روی آورده‌اند | کدام استان ها متهم هستند؟ | مسئولان استانی تکذیب می‌کنند

• قالیباف در اولین پیام پس از ورود به سوئیس آرزوی شهادت کرد + عکس

• ستاره بلژیک: بازیکنان ایران باید برای مردم شان کاری کنند | اگر من جای بازیکنان ایران بودم …

• تصاویری از جان باختگان خرید خربزه از دستفروش در اتوبان مشهد! | ویدئو

• پیش‌بینی ۴ هوش مصنوعی از نتیجه ایران- بلژیک + عکس

• ابرکامپیوتر نتیجه ایران- بلژیک را پیش بینی کرد + عکس |

• واکنش معنادار سرمربی بلژیک به اهانت ایرانی های لس آنجلس به تیم ملی

• اطلاعیه صداوسیما در خصوص اظهارات نبویان؛ پیگیری قضایی و پذیرش یک استعفا

• ستاره بلژیک: بازیکنان ایران باید برای مردم شان کاری کنند | اگر من جای بازیکنان ایران بودم …

• قالیباف در اولین پیام پس از ورود به سوئیس آرزوی شهادت کرد + عکس

• تصاویری از جان باختگان خرید خربزه از دستفروش در اتوبان مشهد! | ویدئو

• ترامپ واکنش پسرش به پیامی خطاب به مخالفان توافق با ایران را بازنشر کرد

• افشاگری مهم درباره ترور قالیباف و عراقچی + ویدئو | توضیحات مهم افسر سابق سیا

• واکنش معنادار سرمربی بلژیک به اهانت ایرانی های لس آنجلس به تیم ملی

• ترامپ برادر سیاوش قمیشی را کشت! | ببینید

• لحظه عصبانی شدن ونس از بی محلی تیم‌ مذاکره کننده ایرانی | ببینید

• ضعیف‌ترین تیم جام جهانی ۲۰۲۶ مشخص شد

• پیش‌بینی ۴ هوش مصنوعی از نتیجه ایران- بلژیک + عکس

• نگرانی تازه از داروهای تقلبی | نظر یک داروساز درباره ورود این داروها به بازار ایران

• زمان کشت گیاهان مخدر پایه در ایران اعلام شد | پیشنهاد کشت شقایق الیفرا و شاهدانه به رئیس‌جمهور | اختلاف عجیب آمار در مصرف مخدر دارویی کشور

• پیامد کاهش کشت خشخاش برای صنعت داروی ایران | حتی کدئین هم وابسته به خشخاش است

• کشت خشخاش در ایران آزاد شد؟ | نیاز سالانه به ۱۰۰۰ تن مواد مخدر برای تولید دارو