«قسط و قرب»، روایتی از عدالت‌خواهی در مسیر سلوک

«قسط و قرب»، روایتی از عدالت‌خواهی در مسیر سلوک

کتاب «قسط و قرب»، جستاری در توحید و توحد قائمین به قسط، تقریر درس گفتارهای استاد حجت الاسلام قنبریان در رمضان ۱۳۹۸ شمسی در مسجد بلال بهبهان است که از سوی نشر معارف منتشر شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، رابطه عدالتخواهی و خودسازی و قسط (عدالت اجتماعی) با مقامات معنوی و سلوکی جای تامل بسیار دارد. جدایی این دو از هم خسارت‌های بسیار به بارآورده است. برخی سالکان را چنان از جامعه غافل کرده که استبداد و استعمار همه هستی مردمشان را برد و از آنها صدایی باز نیامد! از آن سو نیز پرچم عدالت در دوره‌ای دست مارکسیست‌هایی افتاد که دین و معنویت را افیون خواندند! در برخی خوانش‌ها و گرایش‌های مسلمانانه هم فاقد تهذیب و معنویت بروز کرده و می‌کند. جمع این دو با هم نیازمند نظریه‌ای منسجم است و الا در استثناء افراد جامع باقی می‌ماند.

به نص قرآنی (آیه ۲۵ سوره حدید) یکی از اهداف انبیاء اقامه قسط توسط مردم است و هدف دیگر آنها -از جمله نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله- تزکیه نفس می‌باشد (آیه ۲سوره جمعه). این دو هدف نه در عرض هم بلکه در طول هم هستند. رسیدن به نهایات تزکیه یعنی رضا و و قرب حق تعالی هدف اصلی است که از اهداف میانی مثل عدالت اجتماعی می‌گذرد. این فرق اساسی انبیاء با برخی عارفان و مرتاضان است که به جای تشکیل یک حلقه سلوکی از بین چند مستعد، زمینه سلوک عمومی جامعه را فراهم می‌کنند ولو برخی مستعدین را به درجات سلمان و مقدادها برسانند.

نکته حائز اهمیت اینجاست که قسط و عدالت اجتماعی وقتی هدف میانی و مقدمه برای تزکیه می‌شود، اصالتش زایل نمی‌شود. عدالت اجتماعی هم زمینه رشد معنوی عمومی را فراهم می‌کند و هم بی‌اعتنایی به آن سالک را از مقامات بالاتر باز می‌دارد!

کتاب «قسط و قرب»، جستاری در توحید و توحد قائمین به قسط، تقریر درس گفتارهای استاد حجت الاسلام قنبریان در رمضان ۱۳۹۸ شمسی در مسجد بلال بهبهان برای عموم مردم متدین آن بوده که در قالب ۹ جلسه ارائه شده است.

جلسه اول به داستان زندگی حضرت موسی علیه السلام و تحولات اجتماعی در زمان ایشان و ارتباطشان با جناب خضر نبی علیه‌السلام و سپس به تطبیق آن با شرایط انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره) پرداخته شده است.

جلسه دوم حول تدبیر خضر برای آموزش تأویل و تاویل حوادث زندگی حضرت موسی (ع)، تاویل صلح امام حسن علیه‌السلام، امیرالمؤمنین علیه‌السلام و تأویل کشتن ائمه کفر و ضرورت قیام به قسط می‌باشد.

جلسه سوم به موضوعاتی مانند تفاوت توحید و توحد و توحید در دعای افتتاح و توحد و در دعای ندبه و تاویل ائمه کفر پرداخته است.

در جلسه چهارم اقامه قسط وظیفه کلان اجتماعی و قیام به قسط، شرط شهادت بر توحید دانسته شده و سپس معنای توحد و شهود به توحید و توحید و توحد در دعای عرفه تبیین شده است.

در جلسه پنجم به موضوعاتی مانند دوگانه سیاست، دوگانه عارف و فقیه، اقامه قسط بزرگترین فریضه، شهادت بر توحید در دو گونه عرفان، سلوک معنوی، لازمه قیام به قسط، پیوند قیام به قسط و سلوک معنوی و… پرداخته شده است.

جلسه ششم به موضوع مقایسه واجبات و مستحبات در مسیر تعالی و اقامه قسط، مصداق کامل قرب فرائض اشاره نموده است.

در مباحث جلسه هفتم قیام به قسط لازمه توحید و توحد بیان شده و در ادامه معنای بقیه الله، راه بقیه الله شدن و ویژگی‌های اولوا العلم در نهج البلاغه مورد بررسی قرار گرفته است.

جلسه هشتم انواع شهادت قولی و فعلی به توحید، شهادت خداوند و ملائکه و اولوالعلم مورد واکاوی قرار گرفته است.

در جلسه نهم که آخرین جلسه مباحث کتاب هست به مقایسه مناجات شعبانیه و خطبه ۲۲۲ نهج البلاغه و ارتباط آنها به عنوان یک دوقلو پرداخته است.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

می‌خواهم تنذیر بدهم برای افرادی که اهل قیام و انقلاب برای قسط و عدل هستند. اهل قیام و انقلاب دو دسته می‌شوند… یک دسته اهل سلوک اخلاقی عرفانی هستند. طبق آیه قرآن، این‌ها «قائِماً بِالْقِسْطِ» و دنبال شهود «لا إِلهَ‌ إِلَّا هُوَ» هستند. یعنی از این فریضه بزرگ مقصد بالاتری دارند. آن مقصد بزرگ این است که توحید را به‌صورت کامل شهود کنند و به عالی‌ترین درجۀ آن برسند. دنبال همان چیزی‌اند که عرفا دنبالش هستند، اما اهل انقلاب و قیام هم هستند. چرا فقط در حجره نمی‌نشینند؟ به‌خاطر آنچه گفتیم که فقط این جاده است که ما را به شهود تام و توحد کامل می‌رساند و ما را بیشتر شبیه به موحدین تام عالم، یعنی چهارده نور پاک، می‌کند. دسته دیگری هم اهل قیام و انقلاب هستند، منحرف هم نیستند، منافق هم نمی‌شوند، ریزش هم نمی‌کنند، ولی اهل سلوک اخلاقی و عرفانی نیستند… د. این خطر برای دستۀ دومی‌ها هست که برزخ سختی داشته باشند، چون خودشان را از سلوک اخلاقی و عرفانی معاف کرده‌اند…

کتاب «قسط و قرب» نوشته حجت الاسلام محسن قنبریان از سوی نشر معارف منتشر شده است.

کد مطلب 6833353 زهرا اسكندری

  • بحران برای شهید رئیسی صحنه عمل بود/ روایت ناگفته‌ها در «خسته نیستم»

  • «از ما بهترون»، رمزگشایی از دنیای سحر و جن با عینک علم و دین

  • غرفه‌های مجازی، جای دیدارهای کتاب‌محور را نمی‌گیرد

  • برگزیدگان بیست و سومین جایزه کتاب سال دفاع مقدس معرفی شدند

  • برپایی غرفه کتاب دفاع مقدس در تجمعات مردمی تهران

  • در شرایط جنگ، حمایت از کاغذ و کتابخوانی ضروری است

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • «قسط و قرب»، روایتی از عدالت‌خواهی در مسیر سلوک

  • حمل‌ونقل عمومی رایگان فردا تعیین‌تکلیف می‌شود؛ شانس تصویب چقدر است؟

  • ترامپ به برتری قدرت نرم روابط عمومی ایران در جنگ اعتراف کرد

  • جاده چالوس مقطعی مسدود شد؛ تردد عادی در راه‌ها

  • قربانی: توزیع مرغ منجمد در بازار کرمانشاه بدون محدودیت ادامه دارد

  • حضور پرستاران جعلی در بیمارستان‌ها

  • ولید جنبلاط: آتش‌بس در لبنان توهمی بیش نیست

  • طلسم ۲۰ ساله شکست؛ خزر دوباره ماهیان خاویار تولید می‌کند

  • مرمت ۹۰ درصدی راه‌های آسیب‌دیده گلستان پس از سیلاب ۱۴۰۵

  • هوای اصفهان سالم است

  • انفجارهای کنترل شده در بهارستان انجام می‌شود

  • صدور کیفرخواست برای یک مدیر و یک کارمند در خوزستان به اتهام اختلاس

  • انهدام کنترل شده مهمات عمل‌نکرده در سردرود

  • انفجارهای کنترل شده مهمات جنگی امروز هم در شیراز انجام می‌شود

  • کشف ۶ دستگاه استارلینک در غرب تهران/شبکه فروش منهدم شد

  • شهادت عضو بلندپایه جهاد اسلامی فلسطین در لبنان

  • عربستان: ۳ پهپاد را رهگیری و منهدم کرده ایم

  • گزارشی از پایگاه های مخفی «اسرائیل» در عراق با حمایت آمریکا

  • وزیر آلمانی: گروه هفت باید درباره پایان دائمی جنگ ایران گفت‌وگو کند

  • تیلور گرین ترامپ را تهدید کرد

  • روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵

  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو
  • تهران تایمز
  • روزنامه آگاه