ریشه یابی یک خلط تاریخی در ۹ ربیع الاول؛ عیدی متعلق به امامت
نهم ربیع‌الاول، در ذات خود یک عید بزرگ و مستند است و آن، سالروز آغاز امامت قطب عالم امکان، حضرت بقیة‌الله الأعظم (عج) است.
یادداشت مهمان_ دکتر ایرج حجازی، پژوهشگر حوزه دین و رسانه: در تقویم مناسبت‌های مذهبی، روز ۹ربیع‌الاول سرنوشتی پرفراز و نشیب و تأمل‌برانگیز دارد. در برخی محافل، این روز با عنوان "عید الزهرا" و به گمان تقارن با سالروز وفات خلیفه دوم گرامی داشته می‌شود. اما وقتی از دریچه دقت تاریخی و آسیب‌شناسی دینی به این موضوع نگاه می‌کنیم، با چالشی جدی مواجه می‌شویم؛ چالشی که نشان می‌دهد این انتساب فاقد هرگونه پشتوانه معتبر در متون دست‌اول تاریخی است.
این اشتباه از کجا نشأت گرفته و حقیقت ماجرا چیست؟ بررسی منابع معتبر و کهن نشان می‌دهد که مجروح شدن و درگذشت خلیفه دوم نه در ربیع‌الاول، بلکه در ماه ذی‌الحجه رخ داده است. این موضوع مورد اجماع مورخان شیعه و سنی است؛ به طوری که محمد بن جریر طبری در تاریخ مشهور خود به‌صراحت تاریخ این واقعه را اواخر ذی‌الحجه سال ۲۳ هجری ذکر کرده است و ابن سعد نیز در کتاب «الطبقات الکبری» تاریخ درگذشت وی را در همان ماه ذی‌الحجه ثبت می‌کند. مهم‌تر از همه، شیخ مفید به عنوان یکی از استوانه‌های بلامنازع کلام و تاریخ شیعه، در کتاب «مَسارّ الشیعة» تصریح کرده است که خلیفه دوم در روز بیست و ششم ذی‌الحجه مجروح شد و در بیست و نهم همان ماه از دنیا رفت. این اجماع قاطع میان مورخان نشان می‌دهد که انتساب این واقعه به نهم ربیع‌الاول، از منظر آکادمیک و تاریخی کاملاً مردود است.
حال اگر این تاریخ اشتباه است، پس ریشه این شادمانی در نهم ربیع‌الاول چیست؟ راز این معما در یک تشابه اسمی و خلط وقایع نهفته است. بر اساس گزارش‌های تاریخی، در جریان قیام مختار ثقفی، عمر بن سعد در روز نهم ربیع‌الاول به سزای اعمال خود رسید و کشته شد. این واقعه، موجی از شادی را در میان شیعیان و داغداران سیدالشهدا (ع) به همراه آورد و به عنوان روز انتقام از قاتلان کربلا در حافظه جمعی ثبت شد. متأسفانه در گذر زمان و در بستر فرهنگ شفاهی، نام عمر بن سعد با نام خلیفه دوم خلط شد و مناسبتِ کشته شدنِ قاتل امام حسین (ع)، جای خود را به روایتی نادرست و بی‌اساس داد.
این جابه‌جایی تاریخی، تنها یک خطای تقویمی ساده نیست. این مسئله در طول سالیان متمادی زمینه‌ساز شکل‌گیری برخی مجالس و رفتارهای ناپسندی شده است که نه‌تنها با سیره وحدت‌آفرین، صبورانه و هدفمند اهل‌بیت (ع) در تضاد است، بلکه در جهان رسانه‌ای امروز، به دستاویزی برای تفرقه‌افکنی و تخریب چهره تشیع تبدیل می‌شود.
از این رو، رسالت امروز نهادهای دینی، رسانه‌ها و نخبگان جامعه، روشنگری و پیرایش دین از این‌گونه پیرایه‌های غیرمستند است. ما نیازی به مناسبت‌های مبهم و اختلاف‌برانگیز نداریم؛ نهم ربیع‌الاول، در ذات خود یک عید بزرگ و مستند است و آن، سالروز آغاز امامت قطب عالم امکان، حضرت بقیة‌الله الأعظم (عج) است. شایسته است با عبور از این خلط تاریخی، ظرفیت‌های معرفتی و رسانه‌ای خود را بر این مفهوم وحدت‌بخش، امیدآفرین و اصیل متمرکز کنیم و این روز را به عنوان نماد تجدید عهد با امام زمان (عج) و تلاش برای زمینه‌سازی ظهور ایشان پاس بداریم.
پی‌نوشت‌ها:
[۱] طبری، محمد بن جریر (۱۹۶۷ م)، تاریخ الرسل والملوک، بیروت: دارالتراث، ج۵، ص۲۲۵.
[۲] ابن سعد، محمد (۱۹۹۰ م)، الطبقات الکبری، بیروت: دارصادر، ج۳، ص۳۶۵.
[۳] مفید، محمد بن محمد بن نعمان (۱۴۱۴ ق)، مسارّ الشیعة فی مختصر تواریخ الشریعة، تحقیق: مهدی نجف، بیروت: دارالمفید، ص۲۳.
کد مطلب 6923217 
سیده فاطمه سادات کیایی
-
ایجاد تفرقه مغایر با سنت معصومین است/ حدیث رفع القلم صحت ندارد
-
بررسی و نقد مراسم نهم ربیع در منابع شیعی/ مشکل دار بودن حدیث رفع القلم
-
نهم ربیع نقطه‌ای برای وحدت/ نظر علمای اهل سنت درباره امام زمان(ع)
-
۱۴ کشته در حمله مرگبار روسیه به زادگاه زلنسکی
-
اربعین می‌تواند پرچم همگرایی ملت‌هاو زمینه‌ساز شکل‌گیری امت واحده باشد
-
ریشه یابی یک خلط تاریخی در ۹ ربیع الاول؛ عیدی متعلق به امامت
-
میرزاده: ذخایر خونی کرمانشاه نیازمند مشارکت مردم است
-
رحمانی فینالیست شد/ از حذف ۲ کشتی‌گیر تا انتظار برای شانس مجدد
-
تیم هندبال نوجوانان ایران مقابل عربستان پیروز شد
-
شدیدترین اختلالات پروازی جهان در فرودگاه «بن‌گوریون» رژیم صهیونیستی
-
فرمان رهبرشهید برای پنج میلیونی شدن زائران ایرانی اربعین عملیاتی شود
-
حضور ۷۰ هزار فلسطینی در نماز جمعه مسجدالاقصی+ فیلم
-
لزوم جلوگیری از زمین‌خواری و ساخت‌وساز غیرمجاز در برازجان
-
واکنش چین به درخواست آمریکا برای کمک به تحریم‌های ضدایرانی
-
نتایج اولیه کنکور ۱۴۰۵ اواخر شهریور اعلام می‌شود/حفظ نیمسال اول تحصیلی
-
ترکیه حکم جلب نتانیاهو را صادر کرد
-
افزایش تدریجی دما از فردا؛ بارش پراکنده در شمال و شرق خوزستان
-
ادای احترام قالیباف به سردار مقاومت ملی رئیسعلی دلواری
-
تصادف عجیب دو دختر موتورسوار با یک تریلی در زنجان
-
جمیله علم الهدی:اسلام به دنبال تربیت «انسان فعال اقتصادی» است
-
دو بازیکن سپاهان دیدار با استقلال را از دست دادند/ خرید جدید رسید
-
۲ کشتی‌گیر کرمانشاهی راهی تیم ملی شدند
-
۸ سانحه مرگبار با ۱۰ جان باخته در هفته آخر مرداد
-
روزنامه‌های ورزشی پنج‌شنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی پنج‌شنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح پنج‌شنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
- لوازم تحریر
- قیمت شیشه سکوریت
- سفیر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه