سفیر پیشین آمریکا در قطر در ادامه با انتقاد از ابهام در راهبرد ایالات متحده در منطقه گفت هنوز «تصویر روشنی از هدف نهایی» در استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا وجود ندارد.

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: سوزان زیاده سفیر پیشین آمریکا در قطر در نشستی در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) در پاسخ به ین سوالی درباره سرازیر شدن انواع تجهیزات نظامی به منطقه و نقش کشورهای خلیج فارس که بی‌سروصدا در پشت صحنه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا و جستجوی راه‌حلی از طریق مذاکره تلاش می‌کنند، گفت: کشورهای حوزه خلیج فارس، به‌ویژه کشورهای ساحلی در امتداد خلیج فارس، به‌شدت نگران تنش‌ها هستند. این موضوع مستقیما بر آن‌ها اثر می‌گذارد. این منطقه، محله آن‌هاست؛ جغرافیای آن‌هاست. آنها واقعا خوششان نمی‌آید که قدرت‌های خارجی وارد شوند و در این منطقه دخالت کنند، به‌گونه‌ای که مسئولیت جمع‌وجور کردن پیامدها بر دوش خودشان بیفتد. در سال‌های اخیر، این کشورها تا حدی به سمت ایران نرمش بیشتری نشان داده‌اند و تلاش کرده‌اند سطح تنش را پایین بیاورند. آنها به دنبال یافتن نوعی «وضعیت سازش‌زیست» [modus vivendi] با ایران بوده‌اند، با این آگاهی که از نظر اقتصادی تحت فشار هستند. و اگر بتوانند به چنین چیزی برسند، این نوع ثبات اهمیت زیادی دارد. ببینید، این کشورها هم به دنبال ثبات منطقه‌ای هستند و هم به دنبال ثبات سیاسی داخلی. و این ۲ عامل با تنش‌های منطقه‌ای به‌خوبی کنار نمی‌آیند. اقتصاد آن‌ها مبتنی بر هیدروکربن‌هاست. آنها تلاش می‌کنند از این مدل فاصله بگیرند و پایه اقتصادی خود را از طریق تجارت، سرمایه‌گذاری، گردشگری و سرگرمی گسترش دهند. همه این‌ها نیازمند ثبات منطقه‌ای است، به شکلی که برایشان بسیار حیاتی است. و نکته آخر اینکه، حتی با وجود هدف تنوع‌بخشی اقتصادی، بخش بزرگی از تولید ناخالص داخلی آن‌ها هنوز بر منابع انرژی و صادرات انرژی متکی است. و نگرانی همیشگی این است که اگر تنگه هرمز بسته شود و نتوانند محصولات انرژی خود را صادر کنند چه می‌شود.

این دیپلمات پیشین آمریکا با اشاره به حساسیت ژئوپلیتیکی منطقه افزود این کشورها خلیج فارس را «محیط پیرامونی خود» می‌دانند و تمایلی ندارند قدرت‌های خارجی به‌گونه‌ای وارد معادلات شوند که پیامدهای آن متوجه دولت‌های منطقه شود. به گفته او، در سال‌های اخیر برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تلاش کرده‌اند سطح تنش با ایران را کاهش دهند و به سمت نوعی «وضعیت قابل‌زیست» حرکت کنند تا از فشارهای اقتصادی و امنیتی بکاهند.

زیاده تاکید کرد ثبات منطقه‌ای برای این کشورها هم از نظر امنیت داخلی و هم از منظر توسعه اقتصادی حیاتی است. او افزود اقتصاد کشورهای خلیج فارس همچنان تا حد زیادی بر صادرات هیدروکربن‌ها متکی است، هرچند تلاش‌هایی برای تنوع‌بخشی از طریق سرمایه‌گذاری، گردشگری و بخش‌های نو مانند فناوری انجام شده است. با این حال، به گفته او نگرانی اصلی همچنان آسیب‌پذیری صادرات انرژی، به‌ویژه در صورت بروز اختلال در تنگه هرمز است.

این دیپلمات پیشین آمریکایی همچنین به نگرانی کشورهای منطقه از تحرکات نظامی در نزدیکی تنگه هرمز اشاره کرد و گفت چنین اقداماتی در محاسبات امنیتی این کشورها تأثیر مستقیم دارد. او افزود سطح فعلی قیمت نفت اگرچه نسبتاً تثبیت شده، اما هرگونه تغییر در شرایط امنیتی می‌تواند به جهش شدید قیمت‌ها و اختلال در سهم بازار تولیدکنندگان منطقه منجر شود.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، زیاده به شکاف‌ها و رقابت‌های درون شورای همکاری خلیج فارس، به‌ویژه میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی اشاره کرد و گفت هر ۲ کشور در عین همکاری، برای جذب سرمایه‌گذاری و تبدیل شدن به قطب‌های جدید فناوری و هوش مصنوعی در حال رقابت هستند. او تجربه جنگ یمن را یکی از نقاط عطف در روابط ۲ کشور دانست که به افزایش اصطکاک‌های راهبردی انجامید، هرچند طرفین همچنان تلاش می‌کنند روابط خود را مدیریت و کنترل کنند.

وی همچنین به افزایش رفت‌وآمدهای دیپلماتیک اخیر در منطقه اشاره کرد و آن را نشانه‌ای از نگرانی کشورهای عربی از تشدید بحران‌ها دانست. به گفته او، تلاش‌هایی از سوی کشورهای منطقه برای ایجاد هماهنگی و کاهش شکاف‌ها در جریان است تا از سوءاستفاده بازیگران خارجی از اختلافات داخلی جلوگیری شود.

زیاده در ادامه با انتقاد از ابهام در راهبرد ایالات متحده در منطقه گفت: شما این ناوگان عظیم را به منطقه گسیل کرده‌اید. و صرف همین حجم از قدرت آتش، نیروی دریایی و هواپیماهای تهاجمی در منطقه، خودش یک «شتاب» ایجاد می‌کند. و گاهی این شتاب به‌راحتی قابل مهار نیست و نمی‌توان گفت «بس است، دیگر کاری نمی‌کنیم». چون در این صورت سؤال پیش می‌آید: پس چرا این همه نیرو را مستقر کردید؟ بله، این به‌عنوان بازدارندگی است، اما می‌شد با نیروی بسیار کمتر هم بازدارندگی ایجاد کرد. بنابراین من نسبت به این نوع حرکت نگرانم.

این دیپلمات پیشین آمریکا تصریح کرد: اهداف ایالات متحده در این وضعیت چیست؟ هدف ما به‌عنوان ایالات متحده چیست؟ اگر برنامه‌ریزی نظامی انجام دهید، باید «نقطه پایان» مشخص باشد. قرار است این وضعیت در نهایت چه شکلی داشته باشد؟ حالا ما یک نیروی عظیم دریایی اعزام کرده‌ایم، انواع هواپیماهای تهاجمی و جنگنده در پایگاه‌های مختلف منطقه مستقر شده‌اند. هر ناو هواپیمابر حداقل ۷۵ هواپیما حمل می‌کند. این یک قدرت بسیار عظیم است. دقیقا دنبال چه هستیم؟ برای من روشن نیست که این هدف را می‌فهمیم یا نه، و در نتیجه مشخص نیست برنامه‌ریزی نظامی برای رسیدن به آن «وضعیت نهایی» چگونه باید باشد. و این کاملا مبهم است.

او همچنین یادآور شد که در دوره مذاکرات برجام، کشورهای عربی خلیج فارس در ابتدا از فرآیند تصمیم‌گیری کنار گذاشته شده بودند و همین موضوع موجب نارضایتی شدید آن‌ها شد. زیاده گفت: مهم است یادآوری کنیم که در سال ۲۰۱۵ با برجام (JCPOA)، کشورهای خلیج فارس عملا از کل فرآیند کنار گذاشته شدند. و این یک فرآیند محرمانه بود. آنها خبر نداشتند. روند پیش رفت و وقتی متوجه شدند، به‌شدت خشمگین شدند. من آن زمان در وزارت خارجه مسئول پرونده شبه‌جزیره عربی بودم و دائما با سفرا در واشنگتن در این‌باره مواجه می‌شدم. سپس وندی شرمن، که یکی از مذاکره‌کنندگان تیم برجام بود، شروع کرد جلسات هفتگی اطلاع‌رسانی با سفیران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و دیگر کشورهای عربی برگزار کند تا آنهارا در جریان بگذارد و وارد فرآیند کند، چون تنش‌ها بسیار شدید شده بود و حتی نگرانی از «انتقام‌جویی» وجود داشت. حالا آنها از آن تجربه درس گرفته‌اند. یعنی دیگر نمی‌خواهند دوباره در چنین موقعیتی قرار بگیرند؛ تا حدی به خاطر رابطه نزدیکشان با ترامپ، و اکنون نیز تلاش می‌کنند نقش تسهیل‌گر داشته باشند.

زیاده در پایان تأکید کرد کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از تجربه‌های گذشته درس گرفته‌اند و اکنون تلاش می‌کنند نقش فعال‌تری در مدیریت تنش‌های منطقه‌ای ایفا کنند. او نقش میانجی‌گری برخی کشورها مانند عمان را مهم دانست و افزود حتی دیگر اعضای شورا نیز در تلاش برای کاهش تنش و مدیریت اختلافات داخلی هستند.

کد خبر 1038159

• اولتیماتوم ایران؛ در صورت از سرگیری جنگ هیچ آتش‌بس و مذاکره ای را نمی‌پذیریم

• سفر حساس وزیر کشور پاکستان به ایران | برای دومین بار در کمتر از یک هفته اتفاق افتاد

• پیام شبانه عراقچی به آمریکا؛ بازگشت به جنگ شگفتی‌های بیشتری به همراه دارد

• ترامپ در مورد این دو موضوع حاضر به عقب‌نشینی از مواضع خود نیست

• فرمانده ارتش پاکستان هم به تهران سفر می‌کند؟ | ترافیک سنگین مقامات پاکستان به تهران

• چرا ایران باید مواد خود را به کشور دیگری منتقل کند؟ | اسرائیل، آمریکا و حامیان‌شان نمی‌توانند از تنگه هرمز عبور کنند

• ظریف: فرمایش امام شهید را فراموش نکنیم | دوران بزن دررو تمام شده است

• خودروهای شناور در میان سیل + ویدئو | تصاویری از وضعیت خیابان های چین

• زلزله در هرمزگان در ساعت ٠۳:۱٠صبح؛ نزدیک‌ترین شهرها به کانون زمین لرزه

• جولانی از شیعیان عذرخواهی کرد؟!

• وزیر کشور پاکستان به فاصله چند روز دوباره به تهران آمد

• حکم سوپراستار جنجالی سینما صادر شد + توضیحات وکیل پژمان جمشیدی

• چرا نوشابه‌های تیره برای کلیه‌ها خطرناک‌ترند؟ | اگر عاشق کوکا هستید، عوارض و تبعات آن را هم بدانید

• جانورانی با طول عمر شگفت‌انگیز؛ از اسفنج ۱۵ هزار ساله تا پیرترین پرنده جهان

• پاسخ ترامپ به یک خبرنگار: ایران چه قدر فرصت دارد تا سر میز مذاکره بیاید؟

• اولتیماتوم ایران؛ در صورت از سرگیری جنگ هیچ آتش‌بس و مذاکره ای را نمی‌پذیریم

• ترامپ: به جنگ با ایران پایان خواهیم داد | توافق «سریع» اتفاق خواهد افتاد؛ آنها خواستار توافق هستند

• عکس جدید آل پاچینوی ۸۶ ساله در کنار نامزد ۳۲ ساله‌اش وایرال شد!

• راز سقوط هواپیمای غول‌پیکر آمریکایی در جنگ با ایران فاش شد | سقوط سوخت‌رسان ها یک سانحه عادی نبود

• مادر ناصرالدین شاه را در این تصویر ببینید!

• باورنکردنی؛‌ پیشنهاد ۲۷,۰۰۰,۰۰۰،۰۰۰,۰۰۰ از عربستان به گواردیولا | رونالدو درخواست داد

• گلر سابق تیم ملی با تغییر چهره به دنبال خروج غیرقانونی از ایران | اطلاعیه قوه قضائیه در خصوص دستگیری و محل حضور

• افشای تصاویر تازه؛ تغییرات گسترده در پایگاه موشکی زیرزمینی آبیک

• مجموعه تصاویر جدید از جنگنده دو سرنشین سوخو Su‑57D | ببینید

• ریاض از ترامپ در ارتباط با ایران تشکر کرد

• مشتاقانه منتظر پاسخ ایران هستیم

• دیپلمات سابق آمریکا در منطقه: عربستان بیش از ایران نگران بی‌ثباتی منطقه است؛ اسرائیل پرونده تهران را «وجودی» می‌بیند