از BOM بیست‌سطحی تا MRP و کانبان؛ پشت خط تولید قطعه‌ساز چه می‌گذرد؟
هر قطعه در خط تولید خودرو، خروجی زنجیره‌ای پیچیده از لجستیک است؛ سیستمی حساس که تأخیر در تأمین تنها یک قلم می‌تواند کل برنامه تولید را مختل کند.
به گزارش خبرگزاری مهر، وقتی یک قطعه روی خط تولید خودرو قرار می‌گیرد، آنچه دیده می‌شود محصول نهایی یک زنجیره پیچیده از برنامه‌ریزی، تأمین، کنترل موجودی، انبار و لجستیک است؛ زنجیره‌ای که در آن تأخیر یک قلم می‌تواند برنامه تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
بررسی گزارش سال ۱۴۰۳ گروه صنعتی کروز نشان می‌دهد این مجموعه در سال مذکور، با ۱.۳۶۵نوع محصول نهایی، ۲۰.۶۸۸ نوع کالای نیمه‌ساخته و ۸.۰۱۰ نوع ماده اولیه سروکار داشته است؛ مجموعه‌ای از اقلام که در برخی محصولات، ساختار وابستگی آن‌ها تا ۲۰سطح ادامه پیدا می‌کند.
این اعداد، پیش از آنکه صرفاً بزرگی عملیات یک قطعه‌ساز را نشان دهند، تصویری از مسئله‌ای می‌دهند که صنعت خودرو با آن مواجه است: چگونه می‌توان جریان هزاران قلم کالا را طوری هماهنگ کرد که تولید، منتظر یک قطعه نماند؟
در چنین مقیاسی، مدیریت زنجیره تأمین دیگر تنها به معنای خرید مواد اولیه نیست. از لحظه‌ای که برنامه تولید خودروساز مشخص می‌شود تا زمانی که قطعه وارد خط تولید می‌شود، مجموعه‌ای از تصمیم‌ها درباره میزان نیاز، زمان تأمین، موجودی، ظرفیت تولید، تأمین‌کننده، کنترل کیفی و حمل‌ونقل باید با یکدیگر هماهنگ شوند.
آیا تولید یک قطعه، واقعاً از خط تولید شروع می‌شود؟
بر اساس گزارش گروه کروز، برنامه تولید ماهانه خودروساز در اختیار تیم برنامه‌ریزی قرار می‌گیرد و این برنامه با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی به نیازهای تولید تبدیل می‌شود. در این مرحله،MRP یا برنامه‌ریزی نیازمندی مواد وارد فرآیند می‌شود و اطلاعاتی مانند ساختار محصول یا BOM، موجودی انبار، برنامه تولید، میزان مصرف هر جزء، زمان تأمین یا ساخت و حتی درصد ضایعات را در محاسبات خود لحاظ می‌کند؛ خروجی این محاسبات، پاسخ به دو پرسش اساسی است:
چه چیزی و چه زمانی باید تأمین شود؟
این فرآیند از آن جهت اهمیت دارد که هر قطعه می‌تواند خود از ده‌ها یا صدها جزء تشکیل شده باشد و هرکدام از این اجزا نیز زنجیره تأمین خاص خود را داشته باشند. گزارش کروز تأکید می‌کند که اجزای یک محصول می‌توانند از تأمین‌کنندگان داخلی یا خارجی و با زمان‌بندی و شرایط مالی متفاوت تأمین شوند.؛ در نتیجه، برنامه‌ریزی مواد عملاً نقطه اتصال میان تقاضای خودروساز، ظرفیت تولید قطعه‌ساز و شبکه تأمین‌کنندگان است
وقتی BOM تا ۲۰ سطح می‌رود، یک سفارش خرید چقدر پیچیده می‌شود؟
در ساختار BOM، محصول نهایی به اجزای تشکیل‌دهنده آن شکسته می‌شود و این روند می‌تواند در چندین سطح ادامه داشته باشد. گزارش سال ۱۴۰۳ کروز از وجود محصولاتی با ساختار تا ۲۰سطحی خبر می‌دهد. در کنار آن، تعداد ۲۰,۶۸۸ نوع کالای نیمه‌ساخته و ۸,۰۱۰ نوع ماده اولیه، عمق این زنجیره را نشان می‌دهد.
به بیان ساده‌تر، آنچه در نهایت یک قطعه واحد به نظر می‌رسد، می‌تواند حاصل هماهنگی تعداد زیادی جزء و ماده باشد. به همین دلیل، اختلال در هر حلقه الزاماً در همان نقطه باقی نمی‌ماند و می‌تواند خود را در مرحله بعدی تولید نشان دهد. از این منظر، مسئله اصلی در زنجیره تأمین فقط میزان موجودی نیست؛ بلکه ترکیب میان موجودی، زمان تأمین و برنامه تولید است؛ نگه داشتن موجودی بیش از نیاز، سرمایه را در انبار حبس می‌کند و موجودی کمتر از نیاز نیز ریسک توقف تولید را بالا می‌برد؛ بنابراین نقطه مطلوب، نه بیشترین موجودی و نه کمترین موجودی، بلکه موجودی متناسب با زمان و نیاز تولید است.
MRP چگونه خرید را از یک واکنش لحظه‌ای به یک فرآیند برنامه‌ریزی‌شده تبدیل می‌کند؟
پس از محاسبه نیاز مواد، خروجی MRP به درخواست خرید تبدیل می‌شود و در اختیار واحد خرید قرار می‌گیرد. تیم خرید نیز باید مذاکره با تأمین‌کنندگان، سفارش‌گذاری، مدیریت ارز و پرداخت، دریافت پیش‌فاکتور و تأیید فنی را دنبال کند. پس از ورود کالا نیز کنترل کیفی و فرآیند انبارش انجام می‌شوئد. به این ترتیب، خرید از یک اقدام جداگانه به بخشی از زنجیره برنامه‌ریزی تولید تبدیل می‌شود؛ این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که زمان تأمین اقلام یکسان نیست و برخی کالاها به زمان تأمین طولانی‌تری نیاز دارند. بنابراین برنامه‌ریزی باید قبل از رسیدن نیاز به خط تولید، ریسک تأخیر را در محاسبات خود لحاظ کند.
آیا کانبان می‌تواند فاصله میان انبار و خط تولید را کوتاه کند؟
گزارش سال ۱۴۰۳ کروز اعلام می‌کند حدود ۷۰درصد قطعات داخلی، معادل حدود یک‌هزار کد خریدنی با سیستم کانبان مدیریت می‌شوند. این سیستم در کنار پایش تأمین، عملکرد تأمین‌کنندگان را از نظر زمان پاسخ و دقت نیز دنبال می‌کند.
در واقع کانبان در این ساختار تنها یک روش سفارش‌گذاری نیست؛ بلکه حلقه‌ای برای انتقال نیاز واقعی تولید به شبکه تأمین محسوب می‌شود.
در چنین مدلی، هدف این نیست که همه قطعات مدت طولانی در انبار باقی بمانند، بلکه جریان ورود قطعه باید با مصرف آن در تولید هماهنگ باشد. همین نگاه، کانبان را به یکی از ابزارهای مدیریت موجودی و کاهش احتمال کمبود قطعه تبدیل می‌کند.
۲۵انبار چگونه می‌توانند به جای محل انباشت، بخشی از سیستم تولید باشند؟
کروز در چهار کارخانه خود ۲۵انبار با مجموع ۷۲هزار مترمربع فضا دارد و ظرفیت چیدمان این انبارها ۷۰.۱۷۱پالت صنعتی اعلام شده است. اما برای ارزیابی عملکرد انبار، صرفاً اندازه فضا یا تعداد پالت‌ها کافی نیست.
بر اساس گزارش، شاخص گردش موجودی ITR برابر ۸.۵ بار در شش ماه و شاخص DSI برابر ۲۱ روز بوده است. همچنین اقلام موجود در انبار با SKU کدگذاری و ردیابی می‌شوند؛ سیستمی که امکان کنترل جریان ورود، مصرف و خروج کالا و همچنین مدیریت موقعیت اقلام را فراهم می‌کند.
اهمیت این موضوع در محیط قطعه‌سازی آنجا است که انبار با مجموعه‌ای بسیار متنوع از اقلام روبه‌رو است؛ از قطعات کوچک و مواد اولیه تا بردهای الکترونیکی حساس و کالاهای نیمه‌ساخته؛ بنابراین کنترل موجودی بدون ردیابی دقیق، عملاً می‌تواند خود به یک گلوگاه عملیاتی تبدیل شود
آیا تعداد بالای محموله‌ها نشان‌دهنده اهمیت لجستیک در تداوم تولید است؟
داده‌های گزارش سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد در بخش حمل‌ونقل، ۶۷.۷۳۹محموله با خاور، ۱۶,۰۹۸ محموله با نیسان و ۲.۱۸۰ محموله با تریلی جابه‌جا شده است. در شبکه استانی نیز تهران با ۷۱.۰۹۱محموله سهم عمده ارسال‌ها را به خود اختصاص داده و سایر استان‌ها در مجموع بیش از ۱۶ هزار محموله دریافت کرده‌اند.
در بخش حمل ورودی نیز ۱.۵۰۳تن بار هوایی، ۳.۶۱۴ تن بار زمینی و ۱۰.۱۴۰ تن بار دریایی ثبت شده است. این ارقام نشان می‌دهد لجستیک را نمی‌توان مرحله‌ای جدا از تولید دانست. وقتی جریان مواد اولیه و قطعات در چنین مقیاسی انجام می‌شود، زمان و نحوه جابه‌جایی کالا مستقیماً با برنامه تولید ارتباط پیدا می‌کند.
آیا مسئله اصلی زنجیره تأمین، تعداد قطعات است یا مدیریت پیچیدگی؟
مجموع داده‌های گزارش، تصویری از یک زنجیره چندلایه ارائه می‌کند؛ از برنامه‌ریزی فروش و عملیات و MRP گرفته تا BOM، خرید، کانبان، انبار،SKU و حمل‌ونقل؛ بنابراین اگر بخواهیم مسئله را از زاویه اقتصادی و صنعتی نگاه کنیم، مزیت یک زنجیره تأمین کارآمد الزاماً در داشتن انبار بزرگ‌تر یا تعداد بیشتر خودروهای حمل خلاصه نمی‌شود؛ ارزش اصلی در هماهنگی میان این حلقه‌ها است. هرچه تنوع محصولات و عمق ساختار BOM بیشتر شود، هزینه ناشی از یک تصمیم اشتباه در موجودی، زمان‌بندی یا تأمین نیز می‌تواند بیشتر شود.
از همین رو، یکی از شاخص‌های مهم بهره‌وری در صنعت قطعه‌سازی را باید در توان مدیریت همزمان هزینه، زمان و ریسک تأمین جست‌وجو کرد؛ موضوعی که در داده‌های کروز از طریق ترکیب MRP، کانبان، مدیریت موجودی و لجستیک قابل مشاهده است.
زنجیره تأمین کروز در یک نگاه
|
شاخص |
داده‌های سال ۱۴۰۳ |
|
محصول نهایی |
۱۳۶۵ قطعه |
|
کالای نیمه ساخته |
۲۰۶۸۸ قطعه |
|
مواد اولیه |
۸۰۱۰ قطعه |
|
عمق BOM در برخی محصولات |
تا ۲۰ سطح |
|
کدهای خرید داخلی تحت کانبان |
حدود ۱۰۰۰ کد |
|
سهم قطعات داخلی تحت کانبان |
حدود ۷۰ درصد |
|
تعداد انبار |
۲۵ انبار در ۴ کارخانه |
|
فضای انبار |
۷۲ هزار متر مربع |
|
ظرفیت چیدمان |
۷۰۱۷۱ پالت صنعتی |
|
ITR |
۸.۵ بار طی ۶ ماه |
|
DSI |
۲۱ روز |
|
حمل با خاور |
۶۷۷۳۹ محموله |
|
حمل با نیسان |
۱۶۰۹۸ محموله |
|
حمل با تریلی |
۲۱۸۰ محموله |
آنچه از داده‌های سال ۱۴۰۳ کروز به دست می‌آید، بیشتر از یک فهرست آماری از تعداد قطعات و انبارهاست. این داده‌ها نشان می‌دهند در یک زنجیره قطعه‌سازی با هزاران قلم کالا و ساختارهای چندسطحی، برنامه‌ریزی مواد، مدیریت موجودی و لجستیک به اجزای جدایی‌ناپذیر تولید تبدیل می‌شوند. به بیان دیگر، پشت هر قطعه‌ای که روی خط تولید خودرو دیده می‌شود، شبکه‌ای از محاسبات، تأمین‌کنندگان، انبارها و مسیرهای حمل قرار دارد؛ شبکه‌ای که کارآمدی آن می‌تواند به اندازه ظرفیت خود خط تولید، در استمرار تولید اهمیت داشته باشد.
کد مطلب 6936327 
روح اله صابرزاده
-
«اسکورت» میلیاردی شد؛ استقبال ۵ هزار نفری در نخستین روز اکران
-
آغاز مرحله جدید مرمت کاروانسرای تاریخی محمدآباد در بویین‌زهرا
-
صالحی: مردم و اصناف در جنگ اقتصادی باید میدان‌دار باشند
-
معاون رئیس‌جمهور از رویکرد همراه اول در حمایت از استارتاپ‌ها تقدیر کرد
-
هنرمندان ایران در سوگ جنایت سیریک نوشتند؛ اشک بر عروسی آتش
-
وجود ۸ هزار و ۷۶۷ بقعه متبرکه در کشور
-
امشب آخرین مهلت انتخاب رشته آزمون ارشد۱۴۰۵ ؛ فرصت تمدید نمی‌شود
-
تمام اعتبارات سفر رئیس‌جمهور به خراسان جنوبی در سال ۱۴۰۴ محقق شد
-
زندیه‌وکیلی: صادرات مرکزی به ازبکستان به ۵۰۰ میلیون دلار می رسد
-
مدیریت جهادی الگوی معرفی‌شده از فردوس به کشور و جهان است
-
حکم ساعدی‌نیا تأیید شد؛ ۱۲ سال حبس و مصادره همه اموال
-
جدول زمانی قطع برق استان کرمانشاه در روز پنجشنبه ۱۲ شهریور منتشر شد
-
غربالگری و کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ
-
احتمال درمان سرطان سینه بدون شیمی‌درمانی
-
وال استریت ژورنال: ترامپ به دنبال اعلام پایان جنگ با ایران است
-
کویت هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفت
-
روایت شاهدان از حادثه خونین وکیل آباد مشهد
-
۹۲ درصد از ابلاغ‌های نیروی انسانی آموزش‌وپرورش خوزستان صادر شده است
-
دربی متفاوت با آمار شبیه به هم؛ استقلال دقیق بود پرسپولیس فعال!
-
قیمت جهانی طلا امروز ۱۲ شهریور؛ هر اونس به ۴۴۳۴ دلار و ۷۰ سنت رسید
-
روزنامه‌های ورزشی پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- دوربین مداربسته
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه